Το Αλογάκι

Κάθε Βασίλισσα πιστεύει ότι μπορεί μόνη της να τα βάλει με ολόκληρο στρατό. Έτσι μια φορά η Λευκή Βασίλισσα έβαλε στοίχημα με τον Βασιλιά της, ότι μπορεί μόνη της να νικήσει το Μαύρο Στρατό. Μάλιστα ζήτησε από το Λευκό Μονάρχη να μην έρθει στη μάχη καμία από τις δυνάμεις της πτέρυγάς του! Τέτοια ήταν η σιγουριά της! Ή να πούμε καλύτερα η αλαζονεία της! Ο Βασιλιάς συμφώνησε, αλλά, σοφός όπως είναι, ήξερε από πριν το αποτέλεσμα. "Δένδρο που λυγά, δε σπάζει" της είπε καθώς αυτή ετοιμαζόταν να ορμήσει στη μάχη. Δυστυχώς η Βασίλισσα δεν κατάλαβε το νόημα της παροιμίας.

Ο Μαύρος Στρατηγός είδε με καλό μάτι την έφοδο της Λευκής Βασίλισσας. Πολύ εύκολα την ξεγέλασε, έδωσε τροφή στον εγωισμό της αφήνοντάς να συλλάβει και τους δυο Μαύρους Πύργους. Κι όταν εκείνη είδε σε τι μπελάδες είχε βάλει τον ίδιο της το Βασιλιά εξαιτίας της ξεροκεφαλιάς της, ήταν πλέον πολύ αργά! Μόνο τότε κατάλαβε το νόημα της παροιμίας: να είμαστε ταπεινόφρονες ώστε με ευελιξία να μπορούμε να αποφεύγουμε άσχημες καταστάσεις πριν μας βλάψουν.

Η ανάπτυξή μας πρέπει να γίνεται σωστά -ο στρατός μας να μοιάζει με ένα μικρό λυγερό δέντρο που μπορεί να αντέχει τους δυνατούς ανέμους χωρίς να σπάζει. Πρέπει π.χ. να ολοκληρώνουμε την ανάπτυξη των κομματιών μας πριν επιτεθούμε. Αυτό είναι λογικό, διότι αναπτύσσοντας τα κομμάτια μας σε επίκαιρες θέσεις, έχουμε περισσότερα "όπλα" στη διάθεσή μας για να επιτεθούμε με αποτελεσματικότητα. Και αυτό είναι σημαντικό διότι αν δεν είμαστε αποτελεσματικοί στην επίθεση, τότε ο αντίπαλος μπορεί εύκολα να αμυνθεί και να πάρει το πάνω χέρι!

Μάλιστα ένας σπουδαίος αρχαίος Έλληνας ιστορικός, ο Θουκυδίδης, έλεγε ότι δυο πράγματα είναι αντίθετα στη λήψη σωστής απόφασης: η βιασύνη και ο θυμός.

Έτσι και στο σκάκι, η βιασύνη για να επιτεθούμε χωρίς σωστή προετοιμασία, συχνά μας οδηγεί στην ήττα.

Ας δούμε μια παρτίδα μαζί στη Σκακιέρα:

1.δ4 Ιζ6 2.γ4 ε6 3.Ιγ3 Αβ4 4.Βγ2 γ5 5.δxγ5 Ια6 6.α3 Αxγ3+ 7.Βxγ3 Ιxγ5 8.Αη5 α5

Μέχρι εδώ ο Λευκός δεν έπαιξε τόσο άσχημα. Όμως ήδη έχει τοποθετήσει τη Βασίλισσά του σε ένα όχι και τόσο καλό τετράγωνο ενώ ο αναπτυγμένος μαυροτετράγωνος Αξιωματικός δεν απειλεί πολλά, πέρα από τις αλλαγές στο ζ6 και ίσως τη δημιουργία κάποιας αδυναμίας στην πιονοδομή του Μαύρου.
Αντίθετα ο Μαύρος έχει παίξει τους δυο Ίππους όμως έχει αλλάξει τον "καλό" του Αξιωματικό.
Μέχρι αυτό το σημείο οι δυο Στρατοί είναι ισόπαλοι.

Ο Λευκός εδώ μπορεί να παίξει αρκετές κινήσεις για να αναπτύξει τα κομμάτια του σε επίκαιρες θέσεις. Η πιο φανερή κίνηση είναι Ιζ3 προετοιμάζοντας παράλληλα το μικρό ροκέ. Άλλη κίνηση θα μπορούσε να είναι το πιόνι στο η3 για να γίνει φιανκέτο και ο λευκοτετράγωνος αξιωματικός να ελέγχει την μεγάλη διαγώνιο α8-θ1 και τα κεντρικά λευκά τετράγωνα.

Αντί για αυτά, ο Λευκός επέλεξε να παίξει ξανά τη Βασίλισσα, προσδοκόντας να κόψει τον Ίππο στο γ5.

9.Βε5 δ6 10.Αxζ6 ηxζ6 11.Βζ4 ε5 12.Βθ6 Ββ6 13.Πβ1 Αζ5 14.Βxζ6

Μετά την 14η κίνηση του Λευκού, βλέπουμε ότι ολόκληρη η πτέρυγα του Βασιλιά είναι ακόμα στις αρχικές τους θέσεις! Ο Λευκός αντί να κινητοποιήσει τις δυνάμεις του, επέλεξε να συνεχίσει την επίθεση με μόνο "όπλο" τη Βασίλισσα.

Ο Μαύρος από την πλευρά του συνεχίζει να αναπτύσσει τα κομμάτια του, έχοντας στις αρχικές θέσεις τους μόνο τους πύργους και τον Βασιλιά, άρα και τα δυο ροκέ στη διάθεσή του!

Επιπλέον, ο Μαύρος έχει φοβερή επίθεση που ο Λευκός μάλλον δεν έχει καταλάβει παίζοντας Βxζ6, σκοπεύοντας να κόψει και τους δυο Μαύρους Πύργους. Αν ο Λευκός έπαιζε Πδ1 ή Πα1 αντί για Βxζ6 ίσως να είχε ακόμα τύχη στην παρτίδα.

Τώρα όμως δεν έχει τύχη και το τίμημα που θα πληρώσει για τους δυο Λευκούς Πύργους είναι ακριβό...

14...Αxβ1 15.Βxθ8+ (κόβει τον ένα πύργο...) Ρε7 16.Βxα8 (κόβει και τον άλλο...) Ιε4 17.ε3 Βxβ2 18.Ιζ3 Βγ1+ 19.Ρε2 Ιγ3#

Η Κλασική Βαριάντα (ή Βαριάντα Καπαμπλάνκα) της Νιμζοΐνδικής Άμυνας είναι ένα πολύ δημοφιλές άνοιγμα. Ο Λευκός έχει ως στόχο να αλλάξει τους δυο αξιωματικούς του Μαύρου χωρίς να καταστραφεί η πιονοδομή του. Βασικό μειονέκτημα του Λευκού είναι η καθυστερημένη ανάπτυξη της πλευράς του Βασιλιά. Το πλεονέκτημα του Μαύρου είναι η ταχύτερη ανάπτυξη και τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει αν ανοίξει γρήγορα το παιχνίδι.

Η κύρια γραμμή είναι 1.δ4 Ιζ6 2.γ4 ε6 3.Ιγ3 Αβ4 4.Βγ2 όπου ο Μαύρος μπορεί να απαντήσει με 4...0-0, 4...γ5, 4...δ5, και 4...Ιγ6 προετοιμάζοντας χτύπημα στο κέντρο και επιδιώκοντας άνοιγμα γραμμών. Η συνέχεια 4...0-0 5.α3 Αxγ3+ 6.Βxγ3 β6 7.Αη5 είναι η κύρια γραμμή της Κλασικής Βαριάντας.

Μεγάλη αναστάτωση είχε δημιουργηθεί στη Μαύρη Αυλή. Η αιτία ήταν επειδή ο Μαύρος Βασιλιάς είχε βαρεθεί τα ίδια και τα ίδια. Δεν τον εντυπωσίαζε τίποτα πια, ένοιωθε ότι είχε δει όλα τα θαυμάσια πράγματα του κόσμου. Τόσο κακομαθημένος ήταν, που δεν εκτιμούσε τίποτα από όσα είχε. Κι έτσι, τριγυρνούσε στους δρόμους του Βασιλείου γκρινιάζοντας σε όποιον έβλεπε μπροστά του.

Στη λαϊκή συνάντησε τον ιχθυοπώλη, ο οποίος τον υποδέχτηκε με υποκλίσεις.
"Μεγαλειότατε, τα καΐκια μας πήγαν στα πέρατα των θαλασσών και ψάρεψαν για σας τα σπανιότερα και νοστιμότερα ψάρια του κόσμου. Καραμελόψαρα από τη Μελοθάλασσα! Κοτοϊχθυόπουλα από το Πέλαγος του Μεγάλου Ροκέ! Τσιχλοκαβουράκια από τις μακρινές ακτές της Μπογκοϊνδίας! Μπανανογαρίδες από τον Μερφικό Ωκεανό! Περάστε, διαλέξτε ό,τι τραβάει η όρεξή σας!"
"Μπα. Τα βαρέθηκα τα ψάρια σου. Και βρωμάνε." είπε κατσούφικα στον ιχθυοπώλη και προχώρησε πιο κάτω, στο μανάβη. Κι αυτός τον υποδέχτηκε όπως ταιριάζει σε Βασιλιά, με δοξασίες και υποκλίσεις.
"Μεγαλειότατε, οι αγρότες μας έχουν καλλιεργήσει για σας τα σπανιότερα και νοστιμότερα φρούτα και λαχανικά του κόσμου. Αστερόμηλα, Αχλαδοκαρδούλες, Πευκοφράουλες, Γλειφιτζουροκάλαμα, Ροζ και Γαλάζιες Μπανάνες γεμιστές με σοκολάτα, Μακαρονοφάσουλα και υπέροχες Τυροπατάτες!"
"Ουφ. Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο πια;" απάντησε απογοητευμένος στο μανάβη φεύγοντας. Πάρα κάτω ήταν ο έμπορος. Πάλι υποκλίσεις, δοξασίες και καλές κουβέντες.
"Μεγαλειότατε, τα καραβάνια μας πήγαν στα μακρινότερα μέρη του κόσμου και έφεραν για σας τα σπανιότερα και χρησιμότερα πράγματα. Ένα Ψυχοτηλεσκόπιο για να βλέπετε τι αισθάνονται για εσάς οι φίλοι και οι εχθροί σας. Ένα Χαοσέντουκο που μέσα τους μπορείτε να βάλετε τα πάντα, αφού δεν γεμίζει ποτέ. Μια Λεξοσφεντόνα για να στέλνετε τη φωνή σας ακόμα και στο μακρυνότερο μέρος. Μια Μπαλούμερανγκ, η μπάλα που όπου κι αν την κλωτσίσετε γυρίζει πίσω. Μια Ταξιδόσφαιρα, μια υδρόγειος σφαίρα που μπορεί να σας πάει αμέσως σε όποιο μέρος του κόσμου θέλετε να πάτε! Αυτά και άλλα πολλά είναι στη διάθεσή σας!"
"Μπλα μπλα μπλα, αλλά τίποτα δεν μου αρέσει πια" είπε ο κακομαθημένος Βασιλιάς, στενοχωρήθηκε κι ο δύστυχος έμπορος.

Τότε βγήκε διάγγελμα στο Βασίλειο, να το μάθουν όλοι οι υπήκοοι:
"Υπήκοοι του Μαύρου Βασιλείου, ο Μοναδικός Υπέροχος Πολυαγαπημένος Γενναιότατος Δούκας των Διαγωνίων Τσάρος των Γραμμών Πολυμήχανος Εμπνευστής Βαριαντομάχος (κλπ κλπ) σας προσκαλεί να του κάνετε ένα Δώρο, που θα του φτιάξει τη διάθεση. Ο νικητής θα έχει την τιμή να έχει ευχαριστήσει το Βασιλιά του. Η συμμετοχή είναι υποχρεωτική."

Έτσι κι έγινε. Χιλιάδες δώρα κατέφτασαν από όλη τη πολιτεία για να ικανοποιηθεί ο Βασιλιάς. Τι κρίμα, κανένα μα κανένα δεν του άρεσε! Περνούσαν μέρες, περνούσαν εβδομάδες, τα δώρα συνέχιζαν να φτάνουν στην Αυλή, μα ο Βασιλιάς δεν έλεγε να ικανοποιηθεί. Τότε ένας ταξιδιώτης από μια μακρινή χώρα που άκουσε την είδηση, αποφάσισε να κάνει κι αυτός ένα δώρο στο Βασιλιά, κι ας μην ήταν υποχρεωμένος. Το έβαλε σε ένα κίτρινο τετράγωνο κουτί, το τύλιξε με μια κόκκινη κορδέλα και το έστειλε στο Μαύρο Βασιλιά γράφοντας σε ένα χαρτάκι: "Να μην ανοιχτεί ποτέ".

Όταν το μυστήριο δώρο έφτασε στο Βασιλιά, αυτός παραξενεύτηκε όταν διάβασε το χαρτάκι. Μάλιστα, το μήνυμα τον έκανε να θέλει οπωσδήποτε να ανοίξει το κουτί, επειδή του κέντρισε το ενδιαφέρον! Έτσι καθώς καθόταν στο θρόνο, πήρε το κουτί στην αγκαλιά του και τράβηξε την κορδέλα! ΜΠΑΜ! Ένας κρότος, πολύ καπνός και το πρόσωπο του Μαύρου Βασιλιά ήταν πιο μαύρο από πριν! Το δώρο είχε σκάσει στα μούτρα του!

Αυτό το πάθημα αποκάλυψε στο Μαύρο Βασιλιά μια μεγάλη αδυναμία: όταν θεωρούμε κάτι σίγουρο, τότε δεν το εκτιμάμε και όταν τα έχουμε όλα, κινδυνεύουμε να μην εκτιμάμε τίποτα!


Αποκάλυψη στο σκάκι λέμε την κίνηση όπου ένα κομμάτι απομακρύνεται από το δρόμο ενός άλλου επιτρέποντάς του να επιτεθεί σε αντίπαλο κομμάτι (επίθεση με αποκάλυψη) ή στον αντίπαλο Βασιλία (σαχ με αποκάλυψη).
Λύνοντας τις ασκήσεις θα καταλάβετε καλύτερα τι είναι η αποκάλυψη και πόσο ισχυρή μπορεί να είναι! Σε όλα παίζει πρώτος ο Λευκός.

Διάγραμμα 1: Ο Λευκός Βασιλιάς όπου κι αν κινηθεί, αποκαλύπτει την επίθεση της Λευκής Βασίλισσας!














Διάγραμμα 2: Με ένα σμπάρο δυο τριγώνια! Με μιά κίνηση έχουμε σαχ με αποκάλυψη. Βλέπετε πόσο επικίνδυνη είναι;












Λύση: 1.η4+ και η Μαύρη Βασίλισσα χάνεται.

Διάγραμμα 3: Ο ίππος αποκαλύπτει ένα υπέροχο ματ σε 2 κινήσεις. Το βλέπεις;












Λύση: 1.Ιxζ7+ Βη5 2.Πxη5#

Διάγραμμα 4: Ο Λευκός Ίππος καταδικάζει τη Μαύρη Βασίλισσα με μια ισχυρή κίνηση.












Λύση: 1.Ιxζ6+ ηxζ6 2.Πxε8 και ο Λεύκος είναι καλύτερος!

Διάγραμμα 5: Αποκάλυψη και διπλό σαχ!













Λύση: 1.ηxζ6++

Διάγραμμα 6: Καλή η αποκάλυψη, αλλά προσοχή στα δώρα της!












Λύση: 1.Αxβ2+ Ργ4 2.Πθ4# ή 1.Αγ3+ Ργ4 2.Πθ4#. Προσοχή να μην σας ξεγελάσει το 1.Αxβ2+ Ργ4 2. Βxα5?? διότι είναι πατ!

Η Άνοιξη είναι η καλύτερη εποχή για βόλτα στο πάρκο. Το μεσημέρι που ο ήλιος είναι ακόμα ψηλά, είναι καλό να μένουμε στο σπίτι για να διαβάσουμε τα μαθήματα του σχολείου και να λύσουμε μερικές σκακιστικές ασκήσεις. Το απογευματάκι είναι η καλύτερη ώρα για βόλτα και παιχνίδι!

Η ομορφιά της Άνοιξης είναι στην απλότητα. Ο ήλιος, η μυρωδιά του γρασιδιού, μια ανθισμένη πορτοκαλιά, ένα λουλούδι. Το ίδιο ισχύει και για το σκάκι: Η απλότητα είναι ομορφιά! Μια απλή κίνηση μπορεί να καθορίσει το νικητή μιας παρτίδας. Κάποιες φορές είναι εύκολο να την καταλάβουμε. Κάποιες άλλες, όχι! Στις ασκήσεις που ακολουθούν, βρείτε νοερά την καλύτερη κίνηση για τα Λευκά. Για όποια άσκηση σας δυσκολεύει, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη σκακιέρα σας. Καλή επιτυχία!


Άσκηση 1: Βαρύ το φορτίο του πιονιού ε7. Ο Λευκός κερδίζει υλικό.












Λύση: 1.ζ6 Αxζ6 (1...εxζ6 2.Αxδ6) (1...Αθ6 2.ζxε7 Πε8 3.Αxδ6) 2.Αxδ6 εxδ6 3.Πxζ6


Άσκηση 2: Το τετράγωνο ζ6 κρατά το κλειδί. Ο Λευκός κερδίζει υλικό ή κάνει ματ.












Λύση: 1.Πε8+ Πxε8 (1...Αζ8 2.Βη4+ Ιη5 3.Βxζ5) 2.Βη4+ Βxη4 (2...Ιη5 3.Βxζ5) 3. Ιζ6#


Άσκηση 3: Φορσέ ματ σε 3 κινήσεις. Οδήγησε το Μαύρο Βασιλιά σε παγίδα!












Λύση: 1.Ιγ4+ δxγ4 2.Ιε4+ Ρδ5 3.Βε5#



Άσκηση 4: Ένας μαγνήτης τραβά το Μαύρο Μονάρχη στο χαμό του. Φορσέ ματ σε 3 κινήσεις.












Λύση: 1.Πδ8+ Αζ8 2.Πxζ8+ Ρxζ8 3.Βδ8#



Άσκηση 5: Ο Μαύρος Ίππος εμποδίζει ένα ματ, όμως επιτρέπει ένα άλλο ματ με θυσία!












Λύση: 1.Ιδ5 εxδ5 (1...Αxδ5 2.Βxθ5) 2.Βxθ5 ηxθ5 3.Πη3#


Άσκηση 6: Ο Λευκός εκμεταλλεύεται την αδυναμία του Μαύρου στην 8η γραμμή. Φορσέ ματ σε 3 κινήσεις.











Λύση: 1.Βθ6+ Ρxθ6 (1...Ρη8 2.Βζ8#) (1...Ρθ8 2.Βζ8#) 2.Αζ8+ Ρθ5 3.Αε2#

Όταν η Βασίλισσα μπαίνει νωρίς στη μάχη, τότε είναι βέβαιο ότι θα συναντήσει σοβαρούς μπελάδες! Αυτό έπαθε και η Λευκή Βασίλισσα του Βούλγαρου Βέσελιν Τοπάλοφ, αφού ο Ρώσος Γκάτα Κάμσκι κινητοποιώντας το Μαύρο Στράτευμα δεν άργησε να την τιμωρήσει για την πρώιμη έξοδό της!

Στην παρτίδα που θα δούμε, η Λευκή Βασίλισσα πέτρωσε μέχρι το τέλος της μάχης, σαν να αντίκρισε τη μυθική Μέδουσα! Και δυστυχώς γι' αυτήν, ο Περσέας δεν ήρθε να τη σώσει κι έτσι παγωμένη αναγκάστηκε να υποφέρει μια μεγάλη ήττα!

Η μάχη άναψε ξαφνικά όταν η Λευκή Βασίλισσα αποφάσισε να επιτεθεί νωρίς. Ο Μαύρος Βασιλιάς θυμήθηκε μια παρόμοια παρτίδα που είχε παίξει πριν δυο χρόνια. Τότε ο Λευκός δεν είχε διστάσει να θυσιάσει τη Βασίλισσά του για την ισοπαλία. Όλα θύμιζαν στο Μαύρο εκείνη τη ζεστή καλοκαιρινή μέρα του δεκαπενταύγουστου...
Ivanchuk (2703) vs. Kamsky (2717) - Jermuk ARM 2009 · Reti opening (A15) · ½-½
...τουλάχιστον μέχρι την 8η κίνηση του Μαύρου!

Τότε ο Λευκός πήρε μια απόφαση που σίγουρα αργότερα θα την μετάνοιωσε. Στην 9η κίνηση, αντί να παίξει ε3 ή ε4, για να απελευθερώσει τον λευκοτετράγωνο Αξιωματικό, έκανε μεγάλο ροκέ. Αυτή η κίνηση καταδίκασε τη Βασίλισσα σε ακινησία για όλη την παρτίδα! Η ιδέα του Λευκού κάνοντας μεγάλο ροκέ ήταν να εφορμήσει στο κέντρο με το πιόνι στο δ5, όμως ο Μαύρος μπλόκαρε εύκολα το σχέδιο με 9...Ιδ5. Μετά από αυτό, ο Λευκός ξέμεινε από ιδέες και η Σκακιέρα άνηκε απόλυτα στην πρωτοβουλία του Μαύρου Στρατηγού!

Ο Μαύρος έπρεπε να βρει ένα καλό σχέδιο για να εκμεταλλευτεί την κακή θέση της Λευκής Βασίλισσας. Την καλύτερη ιδέα την έδωσε ο μαυροτετράγωνος Αξιωματικός. "Με τη Λευκή Βασίλισσα εκτός παιχνιδιού και την πλευρά του Βασιλιά ακινητοποιημένη, είναι ευκαιρία να πάρουμε το κέντρο και να πιέσουμε την πλευρά της Βασίλισσας με όλες μας τις δυνάμεις" Όλοι με μιας συμφώνησαν στο Μαύρο Στρατόπεδο!

Έτσι ήρθε το 10...Αθ6+! για να καρφώσει το ε3 και να ψαλιδίσει τις ελπίδες του Λευκού για αντιπαιχνίδι στο κέντρο. Ο Λευκός απάντησε με 11.ε3. Δυστυχώς γι΄αυτόν δεν μπορούσε να παίξει Ρβ1 (λόγω του 11...Αζ5+ 12.Ρα1 Ιδβ4 13.Ιε1 Αγ2!-+). Σκούρα τα πράγματα στη Σκακιέρα για το Λευκό που τα έχασε εντελώς από τη δράση των Μαύρων κομματιών καθώς κυριαρχούσαν κίνηση με την κίνηση. Μάλιστα η απόγνωση του Λευκού έγινε ολοφάνερη όταν ξόδεψε την 15η κίνησή του για να στείλει τον Πύργο στο δ2. Ποιός να ξέρει τι είχε στο μυαλό του εκείνες τις δύσκολες ώρες...

Ο Μαύρος μέσα στον ενθουσιασμό του έχασε μια καλή επιλογή στην 21η κίνηση, όταν δεν είδε το Ια2+! που διαλύει την ψυχολογία του Λευκού (ο Ίππος δεν κόβεται αφού αν κοπεί με τη Βασίλισσα, χάνεται ο Πύργος στο δ1 μετά από Ιxε3). Αυτό δεν επηρέασε καθόλου τους ατρόμητους Μαύρους Μαχητές. Το γ5 που άνοιξε τη θέση με καθαρό πλεονέκτημα. Όλα ήταν πλέον θέμα χρόνου.

Η συνέχεια της μάχης ελάχιστη σημασία είχε για τους δυο Στρατούς. Ο Μαύρος έφτασε στη θέση του διαγράμματος, όπου σε λίγες κινήσεις χάνεται ο Λευκός Πύργος (32. Kb1 Qc2+ 33. Ka1 Qxd1+) και αργότερα η ίδια η Λευκή Βασίλισσα, που μέχρι τότε είχε υποχρεωθεί να παρακολουθεί την ήττα της παράταξής της, χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι για να την αποτρέψει! Βλέπετε, για 23 ολόκληρες κινήσεις είχε ριζώσει στο α3!




Το Άνοιγμα Ρέτι είναι ένα υπερμοντέρνο αρκετά δημοφιλές άνοιγμα αφού με την κίνηση Ιζ3 ο Λευκός επιδιώκει από νωρίς τον έλεγχο του κέντρου με ελαφρά κομμάτια σε αντίθεση με την κλασσική σχολή που θέλει τα πιόνια να κυριαρχούν στο κέντρο. Έχει πάρει το όνομά του από τον Ρίτσαρντ Ρέτι, σπουδαίο σκακιστή που έλαμψε στις αρχές του 20ου αιώνα.

Κάποτε ο Αρχιμήδης, διάσημος Έλληνας μηχανικός που έζησε στις Συρακούσες, την μεγάλη ελληνική αποικία της Σικελίας, βρέθηκε στη Σκακιέρα.

Ήταν καλεσμένος του Λευκού Βασιλιά, που εντυπωσιασμένος από τις εφευρέσεις του, χάρη στις οποίες οι Έλληνες κατάφερναν να απωθούν τα Ρωμαϊκά στρατεύματα επί 3 χρόνια, του ζήτησε να βρει έναν πρωτότυπο τρόπο για να αιφνιδιάσει και να κερδίσει τη μάχη κατά του μισητού Μαύρου Μονάρχη.

Τότε ο Αρχιμήδης είπε στον Λευκό Βασιλιά:
"Δώσε μου σημείο να στηριχθώ και εγώ μπορώ να μετακινήσω όλη τη Γη!"

Ο Λευκός Βασιλιάς εντυπωσιάστηκε τόσο από τα λόγια του Αρχιμήδη, που τον έχρησε Ιππότη ώστε να μπορέσει να αποδείξει τον ισχυρισμό του στη Σκακιέρα. Και ο Αρχιμήδης έπιασε αμέσως δουλειά!

Η Μαύρη Βασίλισσα είχε πάρει επίκαιρη θέση στο ε7 με σκοπό να χτυπήσει το πιόνι στο γ5. Όμως ο Αρχιμήδης είχε μια σπουδαία αποστολή γι' αυτόν τον στρατιώτη γι' αυτό τον κάλυψε με τον Ίππο στο β3 (βλ. διάγραμμα). Αυτό το πιόνι στο γ5 θα γινόταν η βάση όπου θα στήριζε ο Λευκός Στρατός τις δυνάμεις του για να κυριαρχήσει στη Σκακιέρα!

Σε εκείνο το σημείο της μάχης, ο Μαύρος δεν είχε άλλη επιλογή: έπρεπε να χτυπήσει γρήγορα στο κέντρο, να επιχειρήσει να ανοίξει τη στήλη δ και να χτίσει δική του προφυλακή στο δ4! Όμως αυτού του είδους τα σχέδια χρειάζονται σπουδαίους μηχανικούς για να επινοηθούν. Και τέτοιος ήταν ο Αρχιμήδης!

Ο Μαύρος κινητοποιούσε τις δυνάμεις του στο κέντρο και ετοιμαζόταν να σαλπίσει την αντεπίθεση. Όλα έδειχναν ότι θα κατάφερνε τελικά να εξισορροπήσει την κατάσταση, μετά την ανακρίβεια του Λευκού να παίξει το πιόνι στο ζ4 (βλ. διάγραμμα). Τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή να επιτεθεί στη Λευκή Βασίλισσα με Αη4! Αντί αυτού, ο Μαύρος άλλαξε τον Ίππο με τον Αξιωματικό στο δ3. Τα βάσανα του Μαύρου μόλις είχαν αρχίσει!

Ο Αρχιμήδης άστραψε, του ήρθε μια ιδέα: έστρωσε τα χαρτιά του, πήρε διαβήτες, χάρακες, μολύβια και ξεκίνησε τους υπολογισμούς. Το σχέδιο ήταν ολοφάνερο! Ο Ίππος από το δ2 θα έφτανε στο δ6 όπου θα γινόταν η αιχμή του Λευκού δόρατος!

Έτσι κι έγινε. Μέσα σε λίγες κινήσεις, ο Λευκός Ίππος από το δ2 είχε φτάσει στο δ6, μέσα στην καρδιά του Μαύρου στρατοπέδου, από όπου ανενόχλητος εμπόδιζε και απειλούσε όποιο Μαύρο κομμάτι συναντούσε.

Ο Μαύρος Βασιλιάς είχε γίνει έξαλλος, ο στρατός του αποδείχτηκε ανίκανος να σταματήσει τον ευφυέστατο Αρχιμήδη. Σύντομα τα Λευκά κομμάτια κυριαρχούσαν στη Σκακιέρα και λίγες κινήσεις αργότερα, ο Μαύρος Βασιλιάς ύψωσε τη λευκή σημαία ταπεινωμένος!

Προφυλακή (αγγλικά: outpost) είναι το τετράγωνο μέσα στο αντίπαλο στρατόπεδο το οποίο ο επιτιθέμενος ελέγχει με τουλάχιστον ένα πιόνι ενώ ο αντίπαλος δεν μπορεί να ελέγξει με κανένα πιόνι. Στην προφυλακή συνήθως εγκαθίσταται ίππος, από όπου ελέγχει κρίσιμα τετράγωνα μέσα στην εχθρική παράταξη. Ταυτόχρονα στην ίδια στήλη πίσω από την προφυλακή μπορούν να προετοιμάζονται τα βαριά κομμάτια για τη δική τους επίθεση (δίπλωμα πύργων).

Όπως είχε πει και ο Γκάρυ Κασπάροφ ύστερα από μια παρτίδα επίδειξης εναντίον του σούπερ υπολογιστή Deep Junior το 2003: "Για όλη μου τη ζωή πίστευα ότι ένας ίππος στο δ6 αξίζει όσο ένας πύργος!"

Η βαριάντα Ταρτακόβερ της επίθεσης Τόρρε στην παρτίδα που είδαμε, έχει κύρια γραμμή:
1.δ4 δ5 2.Ιζ3 Ιζ6 3.Αη5.

Ανάδοχοι του ανοίγματος ήταν ο Μεξικάνος Κάρλος Τόρρε Ρεπέτο και ο Εβραίος Σαβιέλι Ταρτακόβερ, ενώ οπαδοί του ήταν μεταξύ άλλων ο Γιάν Τίμμαν, ο Τιγκράν Πετροσιάν, o Νάιτζελ Ντέιβις και ο Ντέιβιντ Μπρονστάιν.

Όλα προμήνυαν ένα ήσυχο απόγευμα στη Σκακιέρα. Ο Λευκός Μονάρχης, θέλοντας να αποφύγει τις περιπλοκές, παρέδωσε τον Λευκό "Ισπανό" Αξιωματικό του σε αντάλλαγμα με τον Ίππο της Βασίλισσας και κρύφτηκε πίσω από τον Πύργο του. "Ας πάρουμε μια νουλίτσα να τελειώνουμε..." σκέφτηκε, φανερά ενοχλημένος από τον ήλιο του μεσημεριού.

Εμ έλα που ο Μαύρος είχε όρεξη για καυγά! Και τι έκανε ο αθεόφοβος; Έστειλε τον Αξιωματικό του στο η4, παριστάνοντας τον Ισπανό! "Όλε, όλε!" φώναζε έξω απ' τα άσπρα τείχη, σαν να προκαλεί κάποιον ταύρο!
"Για κοιτάξτε! Με κοροϊδεύει ένας τόσος δα αξιωματικούλης!" είπε ο Λευκός Βασιλιάς και διέταξε το πιόνι θ να προελαύσει. "Άντε, δώστου να καταλάβει ότι εμείς οι Λευκοί δεν φοβόμαστε κάτι σαν και του λόγου του!" Έτσι, το στρατιωτάκι με σιγουριά και γενναιότητα πήγε στο θ3.

Μα του κάκου! Ο Μαύρος Αξιωματικός δεν κουνήθηκε ρούπι από τη θέση του! Και σαν να μην έφτανε αυτό, ένας Μαύρος στρατιώτης εμφανίστηκε ξαφνικά στο θ5! Χωρίς ιδιαίτερη σπουδή, ο Λευκός στρατιώτης αποφάσισε να συλλάβει τον Αξιωματικό στο η4, αφού φαινόταν εύκολος στόχος. Ο Μαύρος στρατιώτης έκοψε κι αυτός στο η4, απειλώντας ταυτόχρονα τον Λευκό Ίππο. Αυτός για να αποφύγει την απειλή, έκοψε το πιόνι στο ε5. Αυτό ήταν και το τελευταίο μεγάλο λάθος του Λευκού! Βθ4!

Ο Λευκός Βασιλιάς άρχισε να αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα της κατάστασης και έπαιξε ζ4 για να αποφύγει το ματ στο θ2. Όμως η Μαύρη Βασίλισσα, πονηρή καθώς είναι, δεν τον αφήσει να δραπετεύσει. "Τρέξε στρατιώτη στο η3! Ο Λευκός Μονάρχης έπεσε στα δίχτυα μας!"

Κάπως έτσι τελείωσε άδοξα η μάχη για τον Λευκό Βασιλιά, που μια ηλιόλουστη ανοιξιάτικη μέρα στη Σκακιέρα βάλθηκε στο κυνήγι του Μαύρου λευκοτετράγωνου αξιωματικού. Σαν τον Ισπανό ήρωα του Θερβάντες, τον Δον Κιχώτη, που ο δύστυχος κυνηγούσε αόρατους εχθρούς!


Το Γκαμπί του Αλάπιν στην βαριάντα αλλαγής της Ρούι Λόπεθ, έχει κύρια γραμμή:
1.ε4 ε5 2.Ιζ3 Ιγ6 3.Aβ5 α6 4.Αxγ6 δxγ6 5.0-0 Αη4 6.θ3 θ5
Οι καλύτερες συνέχειες για τον Λευκό εδώ είναι δ3 (ετοιμάζει την έξοδο του μαυροτετράγωνου αξιωματικού) και γ3 (ετοιμάζει προώθηση στο δ4).

Τα ανοίγματα με τις κινήσεις 1.ε4 ε5 2.Ιζ3 Ιγ6 3.Aβ5 ονομάζονται Ισπανικές παρτίδες ή Ρούι Λόπεθ, προς τιμή ενός διάσημου Ισπανού σκακιστή του 16ου αιώνα. Η βαριάντα με 6.θ3 θ5 ονομάστηκε γκαμπί του Αλάπιν διότι την επινόησε ο Ρώσος σκακιστής Αλάπιν, που είναι γνωστός για τις βαριάντες του σε πολλά σπουδαία ανοίγματα με κυριότερη αυτή στην Σικελική άμυνα.

"Αχα! Κίνηση απελπισίας!" είπε γελώντας τρανταχτά ο Μαύρος Βασιλιάς όταν είδε τη θυσία του Λευκού Αξιωματικού στο θ7. Τότε του είπε με περιφρόνηση:
"Καημένε σε λυπάμαι έτσι που σε οδήγησε άδικα στη σφαγή ο Λευκός Σατράπης!"
Αλλά ο Λευκός Αξιωματικός δεν δίστασε και του απάντησε γεμάτος περηφάνεια:
"Έννοια σου και θα δεις, Μαύρη Οχιά, ότι οι ώρες σου είναι μετρημένες! Αλλά τότε θα είναι αργά για σένα και το συφερτό σου!"
Σίγουρος για τη νίκη, ο Μαύρος Μονάρχης αγνόησε τα λόγια του γενναίου Αξιωματικού και τον συνέλαβε. Μάλιστα νευρίασε πολύ όταν ένας φρουρός τον προειδοποίησε:
"Μεγαλειότατε, μην εμπιστεύεστε τον Αξιωματικό! Οτιδήποτε κι αν είναι, φοβάμαι τους Λευκούς ακόμα κι όταν φέρνουν δώρα...".

Φαίνεται πως ο Μαύρος Βασιλιάς δεν είχε ακουστά την ιστορία του Δούρειου Ίππου και έτσι, πιστεύοντας ότι ο εχθρός παραδόθηκε, έπεσε στην παγίδα!

Η Θυσία του Γκρέκο (ή κλασική θυσία του Αξιωματικού στο θ7 ή Ελληνικό Δώρο), είναι η αρχαιότερη καταγεγραμμένη σκακιστική θυσία κατά του Βασιλιά που έκανε μικρό ροκέ. Οι πρώτες παρτίδες που παρουσιάζουν αυτή τη θυσία μας έρχονται από τα 1600 γραμμένες από τον Ιταλό σκακιστή Γκρέκο (μάλλον Ελληνικής καταγωγής!).

Είναι πολύ σημαντικό να μελετήσουμε αυτή τη θυσία, διότι μας πληροφορεί:
-Για τη σημασία του τετραγώνου θ7 στην άμυνα του Βασιλιά.
-Για την αξία της σωστής προετοιμασίας πριν την επίθεση.
-Για την σημασία του σωστού μετρήματος.

Ας δούμε δυο απλά παραδείγματα για να καταλάβουμε την ιδέα της θυσίας στο θ7.



Μπορείτε να βρείτε νοερά τη συνέχεια μετά το Ρη8;

Για να μπορέσουμε να εκτελέσουμε τη θυσία του Γκρέκο, θα πρέπει να προετοιμάσουμε κατάλληλα το στρατό μας:
-Ο Αξιωματικός θα πρέπει να έχει ανοιχτή διάβαση προς το θ7 για να γίνει η θυσία.
-Ο Ίππος θα πρέπει να μπορεί να πατήσει στο η5 με ασφάλεια για να δώσει το σαχ.
-Η Βασίλισσα θα πρέπει να μπορεί να σταθεί κάπου στη στήλη θ με ασφάλεια.
-Το τετράγωνο ζ6 δεν θα πρέπει να είναι διαθέσιμο για τους μαύρους ίππους. Άρα είτε θα πρέπει να έχουμε πιόνι στο ε5, είτε οι μαύροι ίπποι να είναι σε μαύρα ή μακρινά τετράγωνα μακριά από τις στήλες ζ-η-θ.
-Η διαγώνιος β1-θ7 θα πρέπει να ελέγχεται αποκλειστικά από Λευκά κομμάτια και να μην έχει πρόσβαση σε αυτή ο Μαύρος Λευκοτετράγωνος Αξιωματικός.

Ακόμα όμως κι αν δεν καλύπτονται όλες οι προϋποθέσεις, η θυσία μπορεί να έχει αποτέλεσμα σε κάποιες βαριάντες, όπως θα δούμε παρακάτω, αρκεί να γίνει σωστό μέτρημα!

Στο διάγραμμα που ακολουθεί ο Λευκός δεν μπορεί να εμποδίσει την πρόσβαση του μαύρου ίππου στο ζ6. Κι όμως, μπορεί να κάνει τη θυσία του Γκρέκο.



Στο επόμενο διάγραμμα η διαγώνιος β1-θ7 είναι ανοιχτή για τον Μαύρο Λευκοτετράγωνο Αξιωματικό. Κι όμως ο Λευκός κάνει τη θυσία του Γκρέκο με επιτυχία.



Κι εδώ ο Μαύρος Βασιλιάς έχει διαθέσιμο το τετράγωνο ζ8, όμως δεν είναι αρκετό για να κρατήσει την παρτίδα.



Το κέρδος από τη θυσία του Γκρέκο δεν είναι πάντα το ματ.


Είναι βασικό πριν γίνει η θυσία, να υπολογίσουμε και τις τρεις (συνήθως) πιθανές εξόδους του αντίπαλου Βασιλιά μετά από τις κινήσεις 1.Αxθ7+ Ρxθ7 2.Ιη5+ με πιθανές απαντήσεις ...Ρη8, ...Ρθ6, ...Ρη6, ώστε να μη μας ξεφύγει.
Προσοχή στις λανθασμένες θυσίες! Μπορεί αρχικά να καταφέρουμε να σοκάρουμε τον αντίπαλο, όμως στη συνέχεια μπορεί να ισορροπήσει και να πάρει το πάνω χέρι.